in the shadow of the existence

seminer burası. pröfösör beyin korteksi ve öğrenme arasındaki ilişkiyi açıklarken son olarak müzik dinlerken öğrenme veriminin azalacağını söylüyor. ama kısık sesli klasik müzik hariç diyor, o nedense beyindeki alfa dalgalarını arttırarak öğrenmeyi kolaylaştırıyormuş. benimle aynı seminerde bulunan yüzlerce insan belki bu açıklamadan tatmin oldu ama benim aklıma şunlar geldi:

1) bu durum piyano ile yapılan post modern besteler için de geçerli mi?

2) klasik müziğin iniş çıkışı dikkatimizi dağıtmaz mı?

3) klasik olmayan bir müziğin içinde piyano solosu duysak alfa dalgalarımızda bir değişiklik olur mu?

4) sadece piyanoyla yapılan bir bestede mi alfa dalgaları daha çok artıyor yoksa yaylıları da içeren bir bestede mi?

5) beyin klasik müziği diğer müziklerden tam olarak hangi yönüyle ayırarak alfa dalgalarını arttırıyor?

6) bu çıkarımı destekleyen deneyler klasik müzikten hoşlanan denekler üzerinde mi yapıldı yoksa ona karşı nötr olan denekler de deneye dahil miydi?

7) klasik müizkten nefret eden biri için aynı şeyler geçerli olur mu?

..........

98) alfa dalgası nedir yahu? (burda artık iyice sinirlenmiş)

99) alfa dalgası dalga şeklinde mi ilerler yoksa parçacık mı?

..........

24 saat boyunca bu soru sorma hızıyla yaşayıp soruların sadece 100'de birine cevap bulabildiğinizi düşünün, işte benim agnostik dünyama hoş geldiniz.

ne için cezalandırılıyorum?

bi gazetede tesadüfen ufoların görüntülendiği fotoğraf kareleri vardı, onlardan biri de buydu:

pihihi şukardanadama bak ya

dışarda çok ses var, içerde uzay, kendime çaylar demliyorum*

3 buçuk günlük iznimin birinci günü burası. uyandıktan sonraki 2 saati bi şekilde yaşayıp gittikten sonra, saat tam 13:30 da kendimi 10 üstünden mutlak bir 3 ün içinde buldum. evi toplayıp bisiklete binecek ve yarın adaya gitmek üzere hazırlık yapacaktım ama evren tarafından bana "evde oturup efendi efendi iç" şeklinde bi teklif sunulmuş gibi geldi.

yavaş yavaş dolaba aktım. ömüşün yarısını içtiği şeftali suyu ve bi aydır dolaba koymaya üşendiğim, önderle buluşmamızdan artan zehirli votkayı, barbarosun sevabına doldurduğu buzlarla birleştirip, ömüşün sevgilisinin evimizde unuttuğu sigaralarla birlikte içerek melisin yolladığı şarkıyı kendimi tamamen güvende hissettiğim tatlı bir sonsuzluk özlemiyle dinlemeye başladım. tanıdığım herkes bu durumda olmama bir katkı sağlamıştı.

*halimden konan anlar - kendime çaylar

kim görebilir karanlığın içindeki aydınlığı?

dünya burası. canlı bi organizmayım. dünya azıcık yörüngesinden kaysa, ya da güneş farklı bi reaksiyon gösterse yok olmam 8 saniyeden uzun sürmez. bu kadar geçici bi durum için çok fazla anlam arayışı içindeyim.

dünya burası. akciğerlerimiz falan var. ne kadar gereksiz bi ayrıntı. o kadar gereksiz ki heralde aslında yokuz diyorum. bu kadar saçmabişeyolamazçünkü.

gereğinden fazla mastar halinde

FAREYİ KÜÇÜMSEMEYİN

Skinner meşhur koşullanma deneylerinden birinde, yaşlı bir fareyi labirentteki peyniri bulabilmesi için kutuya bırakır. Fare doğru manivelayı bulacak, ona basacak ve hücredeki peynire ulaşacaktır. Skinner'ın fareden beklediği sadece budur; üstadı Pavlov'un köpeğinden beklediğinden biraz fazlası, başka bir şey değil.. Farenin psikolojisi, ne düşündüğü, içsel motivasyonu Skinner'ın umrunda değildir.Skinner'ın bu düşüncesi bilinç dışını göz ardı ettiği için eleştirilecek, Carl Rogers ve Maslow tarafından ayıplanacak, Kierkegaard tarafından anlamsız bulunacak, Glasser tarafından gerçek dışı kabul edilecek ve belki Skinner, Perls tarafından dengesiz biri olarak nitelendirilecektir. Her neyse deneye dönelim. Skinner doğru davranışı sergilemek ve peyniri kapmak için farenin biraz zamana ihtiyacı olduğunu düşünür. Fareyi kendi edimsel çabasıyla baş başa bırakıp diğer işlerini yapmak için oradan ayrılır. İşlerinin yoğunluğundan mıdır yoksa sönme mi gerçekleşmiştir bilinmez, Skinner fareyi labirentte unutur. Aradan bir kaç gün geçer ve bir gece Skinner labirentte unuttuğu fareyi karşısında konuşurken bulur. Fare biraz sitemkar biraz da minnettar bir dille, şunları söylemektedir:

"Eski dostum Skinner, sen gittikten sonra bir hayli uğraştım, manivelayı buldum. Ama peyniri bulamadım. Her tarafa baktım peynir yoktu. Sanırım beni labirentte unuttuğun gibi, peyniri koymayı da unutmuşsun... Yaşlanıyorsun. Her neyse, senden bir haber alamayınca düşünmeye başladım. (Bu sana şaşırtıcı gelebilir ama öyle.) Algı ve bilincimi devreye soktum, geçmişimi çözümledim, öz saygı geliştirdim, kendimi gerçekleştirme sürecine girdim, olaylara bir bütün olarak baktım ve biraz da senden kaptıklarımla, peyniri aramak için labirentin sınırlarını aştım, ülkeler geçtim, şimdi Uzay Doğu'da bir keşiş manastırındayım. Peyniri bulamadım ama yaşamın anlamı gibi bir şeyler buldum. Yeni dostlarıma başımdan geçenleri anlattım. Şimdi anlıyorum ki..." Daha fare sözünü bitirmeden Skinner kan ter içinde uyanır. Baş ucunda Freud rüya analizi yapmaktadır. "Sevgili Skinner, şimdi seni çocukluğuna götüreceğim. Yol açıksa 2-6 yaşa kadar gidebilirsek iyi olur. Belki çocukken bir fare sütünü çaldı ve bunun sende yaratmış olduğu bastırılmış öfke duygusu tüm bu yaşananlara ortam hazırladı..."

Bunu ben yazmadım, KPSS çalışırken kullandığım İhtiyaç Yayınları'nın Rehberlik kitabının ünitelerinden birinin sonundaki -psikolojik danışma kuramlarının içeriği ve temsilcileriyle ilgili bilgilerimizi pekiştirmek için yazılmış- bir okuma parçası bu. Ama bi an okurken bunu ben mi yazdım acaba diye şüpheye düşmedim değil. Cidden süper bi kitap, bilgiler ve şakalar havada uçuşuyo. Şu fareye bak ya idolüm resmen.

sunshine, my only sunshine

evburası. telefonun çalar saati çalmadığı için uyku saati konusunda çığır açmak zorunda kaldım. bi süredir saat 23 ile 24:00 arası uyuyup sonra 2 buçuğa kadar uyanık kalıp 2 buçuk-6 buçuk arası 2. bir uyuma gerçekleştiriyordum; daha doğrusu gerçekleştiremiyordum çünkü saat çalmıyordu, belki de çalıyordu? ama sonuç olarak bi süredir 23:00-06:00 arası uyuyup, 6'da şaşkın bi şekilde yataktan sıçrayarak 24:00 olmasını umduğum saatin bana sabah olduğunu acı bi şekilde hatırlatmasına tanık oluyordum. hatta bu satırları yazarken kafamda bitmeyecekmiş gibi görünen bi hastane sabahı çağrıştı, o derece sıkıntılıyım. bu çağrışımın, senaryolar arasında bi bağlantı olmamasından yola çıkarak, duygu benzerliğinden kaynaklandığını düşünüyorum. bence çağrışımlar 2'e ayrılıyor:

1) benzer senaryoya sahip olduğu için akla gelenler

2) uyandırdığı his benzer olduğu için akla gelenler

neyse ben de sonunda saatin çalmamasının gizemini çözmek için bi deney yapmaya karar verdim. saat 23:00'te uyumadan evvel telefonu hafızama yazdığım bi açıyla bi kağıdın altında olmak suretiyle başucuma yerleştirdim. uyandığımdan telefonun yeri değişmiş mi diye bakacaktım, eğer değişmişse bu hatırlamadığım bir zaman diliminde telefonun alarmını kapattığım anlamına gelecekti ama değişmemişse telefonun hiç çalmadığı anlamına gelecekti. vakit gelince sanırım telefonun yeri değişmişti; sanırım diyorum çünkü uyanınca deney sonucunu incelemeyi unutup suç aletinin yerini birden bire değiştirdim. ama o kadar da kağıdın altında gibi değildi sanki bilmiyorum ki. bu deneyi yarın yine yapmayı düşünüyorum ama bi geceyi de daha 1 saatliğine uyumak için yatıp ertesi gün uyanarak heba etmek istemiyorum, o yüzden artık yeni bi taktik izleyip 23-3 arası uyuduktan sonra bi de 5 buçuk-6 buçuk arası uyumayı düşünüyorum. bi saatlik uykudan uyanmayı başaramıyorsam kendimin 4 saat uyumasına izin verebilirim.

aslında benim bu yazıyı yazarken asıl bahsetmek istediğim bana son zamanlarda oldukça komik gelen "görünmez ilaç"tı. uzun bi süre önce öksürüğüm dolayısıyla doktora gittim ve bana astımım olmamasına rağmen astım ilacı verdi. ben daha önce hiç böyle bi ilaç kullanmamıştım, garip bi sistemi var. kapağı açıyorsun, önce sağa döndürüyorsun sonra sola döndürüyorsun çıt diye bi ses geliyor, sonra ilacı derin bi nefes alarak içine çekiyorsun ve sonra da ilaç kalıntılarından kurtulmak için ağzını çalkalıyorsun. işte böyle. neyse ben ilacı aldığım ilk gün prospektüsünü okuyarak yukarda bahsettiğim adımları teker teker uyguladım ve sonunda ilacı içime çektiğimde herhangi bir değişiklik hissetmedim. değişiklik derken bi tadı ya da hacmi ya da partikülü yok. ama zaten prospektüste de bu durumdan bahsetmiş, yani tat değişikliği olmayabilir ama adımları doğru uyguladığınızdan eminseniz ilacı kesin içinize çekmişsinizdir diyo. bu açıklama bana hiç tatmin edici gelmedi çünkü ben hiçbi şeyden emin olamam. dolayısıyla yaklaşık 20 gündür falan bi oyuncağı önce sağa sonra sola döndürüp çıt sesi duyduktan sonra göya "ilacı" içime çekip ardından bu hayali ilaçtan kurtulmak için ağzımı çalkalamaya gidiyordum. ortada hiç somut bişey olmamasından dolayı sonunda kendimi delirmişgibi hissedip hergün, sabah akşam bu işlemi uygularken gülme krizine girmeye başladım. yaptıklarım piaget'nin bilişsel gelişim kuramındaki işlem öncesi dönem çocuğunun sembolik oyununa benziyordu.

kapıdan çıkmak her insanın yaşadığı bir olay

bugünü şöyle geçirecektim:

sabah 10 gibi uyanıp kitap okuyacak, 11'de güzel bir kahvaltı yapacak, 12'de bisiklete binip yazı yazacak, 5 gibi eve gelip duş alacak, 6 gibi yemek hazırlayıp yiyecektim. 6'dan sonra müzikli yazılı kitaplı filmli bir kısım olabilir; gece de arkadaşım gelecek.

fakat bugün şöyle oldu:

sabah 10 gibi uyanıp kitap okumaya başladım ve 1.5 sayfa sonra kitap bitti. meğersem sondaki 20 sayfa kaynakçaymış. yeni bi kitaba da başlayamadım çünkü bütün kitapları okumuştum.

sonra güzel bir kahvaltı yapayım dedim ama annem bu ara çok çalıştığı için evde pek birşey yoktu. gazetelere bakıp biraz chat yaptıktan sonra bisiklete binmek üzere hazırlanıp aşşağı indim. garaj kapısının kilidinin bozulmuş olduğunu acı bir şekilde farkettim. kapıyı açamadığım için bisikletimi de çıkaramadım; dolayısıyla binemedim. fakat eve geri dönmek de olmazdı.

şimdi sahil burası. yürüyerek geldim. buraya kadarki kısım planla alakasız gittiği için bundan sonraki kısımla ilgili de beklenti içine girmemeye karar verdim. mesela duş alırken şampuan bitebilirdi. (ki zaten en son çok az kalmıştı), yemek yaparken bütün tencereler esrarengiz bi biçimde yok olabilirdi ve hatta belki arkadaşım temel güven duygusu eksikliğinden kaynaklanan hastalık derecesinde sevgi ihtiyacıyla başetmeye çalışırken kuralcı annesiyle olan ilişkisini benimle tekrar edip davetimi, üzerimde hakimiyet kurduğu şeklinde yorumlayarak kafasındaki imgemi zayıflatmak suretiyle bilinçdışı tarafından gelmemeye manipüle olabilirdi.

dolayısıyla plan planlayarak varoluşa şirk koşmaya gerek yoktu. sürüklenelim gitsindi.